Gietijzeren pan schoonmaken en opnieuw inbranden: zo doe je dat

Mag er afwasmiddel in een gietijzeren pan? Je leest overal wat anders. Dit artikel zet het onderhoud op een rij, voor een voorbehandelde pan zoals de zwarte Keij skillets en voor geëmailleerd gietijzer zoals Keij blauw en Grand Feu.

Gietijzeren pan schoonmaken direct na gebruik

Het makkelijkste moment is vlak na het bakken. Zolang de pan nog warm is laat vuil het snelst los. Giet het vet eruit, spoel met heet water en wrijf met een borstel of een roestvrijstalen scrubber over de bodem.

Bij een voorbehandelde pan gebruik je liever geen afwasmiddel. Dat haalt de olielaag er langzaam af. Bij een geëmailleerde pan mag een drupje mild afwasmiddel wel.

Drogen is het halve werk. Gietijzer roest sneller dan je denkt als je het nat laat staan. Veeg de pan droog en zet hem daarna nog een minuut op een warme pit of op het rooster. Wrijf een voorbehandelde pan daarna dun in met een neutrale olie. Er mag een glans op zitten, geen plasje.

Aangekoekt vuil loskrijgen

Soms zit er een laag in die er met borstelen niet uitgaat. Zet de pan met een laagje water terug op het vuur en laat het zachtjes koken. Na een paar minuten laat de korst vanzelf los. Schraap mee met een houten spatel.

Een andere manier is schrobben met grof zout. Doe een eetlepel grof zout in de droge pan en wrijf met een prop keukenpapier over de plek. Spoel na met heet water en droog direct. Deze manier staat ook in onze koopgids voor Keij gietijzeren pannen.

Een geëmailleerde pan mag je even laten weken in heet water als er iets vastzit. Gebruik op emaille geen staalwol of agressieve schuurmiddelen. Daar komen krassen van.

Roest verwijderen uit een gietijzeren pan

Een roestplekje is geen ramp. Het gebeurt als een pan nat is weggezet of een tijd in een vochtige schuur heeft gestaan. Schuur de roest weg met een scrubber of een schuurspons tot het blanke ijzer weer zichtbaar is.

Spoel daarna met heet water, droog volledig en wrijf de pan dun in met olie. Brand de olie kort in op een hete barbecue, zoals verderop staat. Roest op emaille is een ander verhaal. Dat betekent dat de laag beschadigd is. Daar schuur je niet aan.

Gietijzeren pan opnieuw inbranden

Inbranden heet ook wel seasonen. Je verhit een dunne olielaag tot hij zich hecht aan het ijzer. Zo bouw je de natuurlijke antiaanbaklaag weer op. Dat doe je als een voorbehandelde pan dof is geworden of na het weghalen van roest. Een geëmailleerde pan hoef je nooit in te branden.

Inbranden in de oven. Wrijf de schone en droge pan overal dun in met een neutrale olie. Wrijf met een schone doek bijna alles er weer af. Wat overblijft is genoeg. Zet de pan omgekeerd in een oven van 200 tot 240 graden en laat hem daar een uur staan. Leg een bakplaat onder voor druppels. Laat de pan in de oven afkoelen. Volg bij twijfel altijd de aanwijzing van de fabrikant van je pan of van de olie.

Inbranden op de barbecue of kamado. Buiten gaat het net zo goed en je hebt geen walm in de keuken. Stook naar 180 tot 230 graden. Zet de dun ingeoliede pan erop met het deksel dicht en geef het een half uur tot een uur. Laat de pan daarna rustig afkoelen op het rooster.

Wat je beter niet doet

De vaatwasser is geen vriend van gietijzer. Bij een voorbehandelde pan sloopt hij de opgebouwde laag. Bij de matblauwe Keij emaille geeft de producttekst aan dat de pan niet in de vaatwasser mag. Alleen Grand Feu noemt de pan vaatwasserbestendig, al blijft handwas beter voor de laag. Handwas wint dus altijd.

Laat een voorbehandelde pan ook niet lang weken in water. Een nachtje in de gootsteen is vragen om roest. En zet een gloeiend hete pan nooit onder de koude kraan. Laat hem eerst wat afkoelen op het fornuis of het rooster.

Geëmailleerd of voorbehandeld gietijzer: het verschil in onderhoud

Voorbehandeld gietijzer herken je aan het zwarte, wat ruwe oppervlak. De fabrikant heeft er al een olielaag ingebrand. Je bouwt die laag zelf verder op met gebruik. Onderhoud betekent bij deze pannen: schoonmaken zonder zeep, direct drogen en dun inoliën. Bij onze Keij skillet van 30 cm staat dat letterlijk in de producttekst.

Geëmailleerd gietijzer heeft een glazen laag over het ijzer, zoals de matblauwe Keij Dutch ovens en de Grand Feu pannen. Die laag roest niet en hoef je niet in te branden. Let wel op de verschillen per merk. De blauwe Keij Dutch oven van 3,5 liter reinig je met de hand en hij mag niet in de vaatwasser. De blauwe Grand Feu koekenpan is ovenbestendig tot 300 graden en mag technisch wel in de vaatwasser, al blijft handwas beter.

Gietijzeren pan opbergen

Berg je pan kurkdroog op. Leg bij een Dutch oven het deksel er losjes op of klem er een doek tussen. Stapel je pannen, leg er een doek of viltje tussen.

Wat je erbij kunt gebruiken

Veel heb je niet nodig. Een goede borstel of scrubber en een neutrale olie. Twee pannen uit ons assortiment waar dit artikel bij past:

• Keij gietijzeren skillet 30 cm (voorbehandeld). De alleskunner voor dit onderhoud. Voorbehandeld, dus direct te gebruiken.
• Keij Dutch oven 3,5 liter (mat blauw emaille). Voor stoofwerk op de barbecue en in de keuken. Handwas, niet inbranden.

Voor het bijhouden van een voorbehandelde pan verkopen we ook de Sonneveld Pancoating seasoning spray. Kijk op de productpagina voor de actuele voorraad. Meer zien? Bekijk alle gietijzeren pannen, skillets en Dutch ovens. En lees voor het kiezen de koopgids voor Keij gietijzeren pannen.

Veelgestelde vragen

Kan een gietijzeren pan in de vaatwasser?

Liever niet. Bij een voorbehandelde pan tast de vaatwasser de opgebouwde olielaag aan. Bij geëmailleerd gietijzer hangt het van het merk af. De matblauwe Keij pannen mogen niet in de vaatwasser. Grand Feu noemt de pan wel vaatwasserbestendig, maar adviseert handwas voor een langere levensduur. Met de hand afwassen is dus altijd de veilige keuze.

Hoe krijg ik aangekoekte resten uit een gietijzeren pan?

Laat een laagje water zachtjes koken in de pan tot de korst loslaat, of schrob met grof zout en keukenpapier. Spoel na met heet water en droog de pan meteen. Een geëmailleerde pan mag je even laten weken in heet water. Gebruik op emaille geen staalwol.

Hoe verwijder ik roest uit een gietijzeren pan?

Schuur de roest weg met een scrubber of schuurspons tot het blanke ijzer zichtbaar is. Spoel met heet water, droog volledig en wrijf de pan dun in met olie. Brand de olie daarna kort in op een hete barbecue of in de oven. Roest op geëmailleerd gietijzer betekent een beschadigde laag. Daar schuur je niet aan.

Moet ik een geëmailleerde gietijzeren pan ook inbranden?

Nee. Geëmailleerd gietijzer heeft zijn beschermlaag al vanuit de fabriek en je hoeft het niet in te vetten. Alleen een voorbehandelde of kale pan brand je zelf in met een dunne olielaag op hitte.